1. Cel ogólny i logika zajęć
Cel: uczestnicy potrafią wybrać i zaplanować najkorzystniejszą formę przemieszczania się (komunikacja publiczna/rower/mikromobilność/car‑sharing), czytać rozkład i kupować bilet (automat/aplikacja), znają podstawy bezpieczeństwa rowerzysty i hulajnogi, rozumieją warunki najmu aut oraz tworzą plan mobilności 30 dni (koszt, czas, bezpieczeństwo).
Logika: mapowanie tras → komunikacja publiczna (czytanie rozkładu/bilety) → aplikacje i automaty (role‑play) → rower i mikromobilność (zasady) → car‑sharing/wynajem (checklisty) → prawo jazdy: ścieżka i pytania do urzędów → plan 30 dni i KPI.
Produkty końcowe:
- TR1 — Moje trasy (dom–praca/uczelnia/NGO/lek.).
- TR2 — Komunikacja publiczna: rozkład + bilety (checklista).
- TR3 — Automat biletowy: „krok po kroku” (makieta).
- TR4 — Zakup biletu w aplikacji (makieta + bezpieczeństwo).
- TR5 — Rower i hulajnoga: zasady i wyposażenie (plakat + checklista).
- TR6 — Car‑sharing/wynajem auta: checklista + protokół stanu.
- TR7 — Kalkulator decyzji (czas/koszt/komfort/CO₂).
- TR8 — Prawo jazdy: ścieżka i pytania do urzędów (do weryfikacji lokalnej).
- TR9 — Plan mobilności 30 dni (3 kroki i KPI).
- TR‑R — Rubryka oceny efektów.
2. Rezultaty uczenia (wiedza • umiejętności • postawy)
Wiedza: zna różnice między biletami jednorazowymi/czasowymi/okresowymi, rozumie podstawy walidacji biletu i kontroli, wie, jakie minimum wyposażenia i zasady pierwszeństwa/światła dotyczą rowerzysty i hulajnogi; rozumie kluczowe pojęcia najmu auta (kaucja, limit km, szkody, paliwo, protokół).
Umiejętności:
- czyta rozkład (przystanek/linia/kierunek) i planuje 2 alternatywne trasy;
- kupuje bilet w automacie i aplikacji (na makietach) i zna bezpieczne praktyki płatności;
- wybiera i przygotowuje wyposażenie rowerowe i trasę (bezpieczny przejazd);
- wypełnia protokół stanu przy car‑sharing/wynajem;
- tworzy Plan mobilności 30 dni z 3 miernikami.
Postawy: bezpieczeństwo > szybkość, dbałość o regulaminy, ekologiczne i ekonomiczne myślenie.
3. Parametry organizacyjne
Sala: „podkowa” + 4 stoliki; 2 flipcharty; projektor; timer.
Materiały (A4/A3, 1/os.): TR1–TR9, TR‑R; makiety: rozkład przystankowy, ekran automatu biletowego, ekran aplikacji biletowej, ekran car‑sharing; zestaw piktogramów znaków (rower/hulajnoga/autobus).
Ewaluacja: Mentimeter PRE/POST (3 pytania – sekcja 4) + rubryka TR‑R.
4. Mentimeter — pytania (PRE i POST)
„Umiem zaplanować trasę (min. 2 opcje) i kupić bilet bezpiecznie.”
„Znam zasady bezpiecznej jazdy rowerem/hulajnogą w mieście.”
„Potrafię ocenić koszty/ryzyko car‑sharingu/wynajmu i mam plan 30 dni.”
5. Przebieg szczegółowy (180’)
Cel: bezpieczeństwo i oczekiwania.
Instrukcja: cele/produkty; zasady: dobrowolność, prawo do pauzy, brak ujawniania danych kont/aplikacji. Rozdaj TR1–TR9.
Cel: osadzić temat w realnych potrzebach.
Instrukcja: na TR1 narysuj 2 najczęstsze trasy (dom–praca/uczelnia, dom–przychodnia/NGO) i dotychczasowy środek transportu.
Cel: pewnie korzystać z transportu miejskiego.
Materiały: TR2, makieta rozkładu i mapy linii.
Jak czytać rozkład: numer linii, kierunek (ostatni przystanek), kolumny dni (robocze/weekend/święta), piktogramy (niskopodłogowy, rower, nocny).
Rodzaje biletów: jednorazowy (na przejazd), czasowy (np. 15/30/60 min — przykłady bez stawek), okresowy (miesięczny/sem., na linie/strefy).
Walidacja/aktywacja: kiedy kasować/aktywować, gdzie w automacie, co pokazuje ekran.
Kontrola: dokument biletu (papier/aplikacja), co robić przy kontroli; zachować spokój, nie płacić „na szybko” gotówką bez potwierdzenia; kanały odwołania – sprawdź w regulaminie przewoźnika.
Ćwiczenie (12’): w trójkach odczytaj 2 alternatywne trasy z makiety (czas/1 przesiadka vs 0 przesiadek) i zaznacz w TR7 wynik (czas/koszt/komfort).
Cel: przećwiczyć zakup krok po kroku i bezpieczeństwo płatności.
Materiały: TR3 (automat), TR4 (aplikacja), makiety ekranów.
Automat (10’): wybór strefy/czasu, liczby biletów, płatność kartą/gotówką, wydruk i sprawdzenie; awaria: zachowaj potwierdzenie i zgłoś przez infolinię (na nalepce automatu).
Aplikacja (10’): rejestracja, dodanie karty, aktywacja biletu przed wejściem/do kontroli; ustaw blokadę ekranu; bezpieczeństwo (nie klikaj w linki z SMS/komunikatorów – wchodź do aplikacji własnoręcznie; most do scen. 15).
Role‑play (10’): pary A/B: A kupuje bilet (automat lub aplikacja), B jest „pomocnikiem w stresie” i czyta checklistę TR4.
Kryterium: poprawnie wykonany zakup i zapisany screen potwierdzenia (na makiecie).
Cel: bezpieczny ruch po mieście.
Materiały: TR5 (plakat + checklista), piktogramy znaków.
Wyposażenie roweru: sprawne oświetlenie (przód/biały, tył/czerwony), odblask, hamulce; kask zalecany; zapięcie U‑lock/łańcuch; dzwonek.
Hulajnoga: zasady ostrożności, ograniczenia prędkości wg lokalnych przepisów (do weryfikacji), pierwszeństwo pieszych na przejściach, lokalne oznakowanie.
Gdzie jechać: droga dla rowerów → pas rowerowy → jezdnia; chodnik tylko zgodnie z lokalnymi zasadami i z pierwszeństwem pieszego.
Widoczność i pogoda: kamizelka/odblaski; deszcz/ślisko — wydłuż drogę hamowania; telefon w kieszeni, nie w dłoni.
Ćwiczenie (12’): checklistą TR5 przygotuj „zestaw gotowości” na codzienny dojazd (lista 8 punktów + szkic trasy).
Kryterium: kompletny TR5 + szkic trasy alternatywnej.
Cel: rozumieć koszty/ryzyko i dokumentację.
Materiały: TR6 (checklista + protokół stanu), makieta aplikacji; TR7 (kalkulator).
Warunki: wiek/min. staż prawa jazdy (sprawdź w operatorze), kaucja, metody płatności, cennik (minuty/km/postój), opłaty dodatkowe (paliwo/myjnia/mandat/strefa).
Przed startem: obejdź auto, zrób zdjęcia narożników/kół/wnętrza/licznika paliwa/usterek, uzupełnij protokół TR6; sprawdź zestaw obowiązkowy; ustaw nawigację przed jazdą.
Zakończenie: zaparkuj w dozwolonej strefie, zdjęcia końcowe, sprawdź zamknięcie; w aplikacji zakończ najem i zachowaj potwierdzenie.
Porównanie z taxi/komunikacją: użyj TR7 (czas/koszt/komfort/CO₂).
Ćwiczenie (10’): w trójkach porównaj 3 opcje przejazdu z TR7 i wybierz rekomendację (uzasadnij).
Cel: przygotować listę pytań i dokumentów do weryfikacji lokalnej.
Materiały: TR8 (ścieżka/pytania).
Instrukcja: omów ogólnie 3 scenariusze: (1) mam prawo jazdy z kraju pochodzenia — sprawdź używanie i wymianę w PL; (2) nie mam prawa jazdy — kroki kurs/egzamin/badania; (3) jazda międzynarodowa — zapytaj o ubezpieczenie w wypożyczalni.
Ćwiczenie (8’): uzupełnij TR8: urząd/instytucja, dokumenty (tłumaczenia? zdjęcia? zaświadczenia), opłaty, terminy, pytania do telefonu/maila.
Kryterium: każdy ma listę pytań i kontaktów do sprawdzenia.
Cel: domknięcie i wdrożenie.
Instrukcja: POST (te same 3 pytania). Na TR9 wpisz 3 kroki/30 dni i zdefiniuj KPI: liczba przejazdów komunikacją/rowerem, % trzymania budżetu, czas dojazdu.
Instrukcja: zdjęcia flipów i kart (bez danych), przypomnienie: zasady bezpieczeństwa na drodze i cyberbezpieczeństwo w aplikacjach (bez linków z SMS; most do scen. 15).
6. Dobre praktyki prowadzenia
Prosty język (A2–B2) i piktogramy; unikaj żargonu; wszystko pokazuj na makietach.
Bezpieczeństwo: nie używamy prawdziwych kont ani kart; ćwiczymy „na sucho”; w ruchu drogowym zawsze pierwszeństwo życia i zdrowia.
Włączanie kulturowe: nie zakładamy znajomości polskich zwyczajów; tłumaczymy gesty/sygnały.
Mosty: scen. 14 (budżet), 15 (cyber), 20 (zdrowie — dojazdy), 18 (B2B — koszty dojazdów).
7. Adaptacje, plan B, warianty
Bariera językowa: wersje TR2–TR4 i TR5 z piktogramami i frazami PL↔UA; pary mieszane językowo.
Mała grupa (≤10): więcej rund w automacie/aplikacji; wyjście terenowe (opcjonalnie).
Mniej czasu (120’): M1 25’, M2 20’, M3 20’, M4 20’, M5 15’; TR9 jako praca domowa.
Więcej czasu (+30’): dodaj mini‑moduł „rower miejski” (rejestracja/odstawa) i „bilety metropolitalne” (gdzie sprawdzić).
8. Ewaluacja i wskaźniki do raportu
Mentimeter PRE/POST — 3 pytania.
Wytwory: TR1–TR9 (foto/skan).
Rubryka TR‑R (0–2 pkt/kryterium, max 10):
- Dwie alternatywne trasy i decyzja (M1),
- Zakup biletu na makiecie (M2),
- Checklista rower/hulajnoga (M3),
- Protokół TR6 + kalkulacja TR7 (M4),
- TR9 – plan 30 dni i KPI.
Interpretacja: 0–3 początek; 4–7 solidnie; 8–10 gotowość do działania.
9. Załączniki do druku (treści gotowe)
10. Branding i zgodność (trener)
Na kartach: logo „Mosty Nadziei”, flaga UE + „Współfinansowane przez Unię Europejską”, logo Erasmus+; partnerzy (KIS, Asociația Se Poate).
Miejsce na numer projektu i klauzulę informacyjną.
11. Lista kontrolna trenera (przed/po) (trener)
Przed: wydruki TR1–TR9, TR‑R; makiety rozkładu/ekranów; Mentimeter; timer.
Po: zdjęcia wytworów (bez danych), zapis wyników Mentimeter, lista kroków 30 dni do follow‑up.
Załączniki (interaktywne + do druku)
Każda karta ma przycisk Drukuj i oznaczenie finansowania (widoczne w wydruku).
TR1 — Moje trasy (schemat)
TR2 — Komunikacja publiczna: rozkład + bilety (checklista)
(Opcjonalnie) Zobacz makietę rozkładu do ćwiczeń
Piktogramy: ♿ niskopodłogowy • 🚲 miejsce na rower • 🌙 nocny
| Godzina | Dni robocze | Weekend | Święta |
|---|---|---|---|
| 06 | 05, 20, 35, 50 | 15, 45 | 30 |
| 07 | 05, 15, 25, 35, 45, 55 | 10, 40 | 30 |
| 08 | 05, 20, 35, 50 | 15, 45 | 30 |
TR3 — Automat biletowy: „krok po kroku” (makieta)
- Wybierz strefę i rodzaj biletu (jednorazowy/czasowy/okresowy)
- Wybierz liczbę biletów
- Zapłać (karta/gotówka) i poczekaj na potwierdzenie
- Odbierz bilet i paragon (jeśli jest)
- Sprawdź wydruk / poprawność biletu
(Opcjonalnie) Makieta ekranu automatu do ćwiczeń
Po zakupie: odbierz bilet/paragon, sprawdź wydruk, zrób zdjęcie potwierdzenia.
TR4 — Zakup biletu w aplikacji (makieta + bezpieczeństwo)
(Opcjonalnie) Makieta ekranu aplikacji do ćwiczeń
TR5 — Rower i hulajnoga: zasady i wyposażenie (plakat + checklista)
TR6 — Car‑sharing/wynajem: checklista + protokół stanu
(Opcjonalnie) Makieta ekranu car‑sharing do ćwiczeń
TR7 — Kalkulator decyzji (czas/koszt/komfort/CO₂)
| Opcja | Czas (min) | Koszt (zł) | Komfort (1–5) | CO₂ (niski/średni/wysoki) | Uwagi |
|---|---|---|---|---|---|
| A (np. komunikacja) | |||||
| B (np. rower) | |||||
| C (np. car‑sharing) |
TR8 — Prawo jazdy: ścieżka i pytania do urzędów
TR9 — Plan mobilności 30 dni (3 kroki i KPI)
| Krok | Termin | Co robię? | KPI / miara sukcesu | Status |
|---|---|---|---|---|
| 1 | do 7 dni | |||
| 2 | do 14 dni | |||
| 3 | do 30 dni |
TR‑R — Rubryka oceny efektów
Makieta — Rozkład przystankowy
Piktogramy: ♿ niskopodłogowy • 🚲 miejsce na rower • 🌙 nocny
| Godzina | Dni robocze | Weekend | Święta |
|---|---|---|---|
| 06 | 05, 20, 35, 50 | 15, 45 | 30 |
| 07 | 05, 15, 25, 35, 45, 55 | 10, 40 | 30 |
| 08 | 05, 20, 35, 50 | 15, 45 | 30 |
Makieta — Ekran automatu biletowego
Po zakupie: odbierz bilet/paragon, sprawdź wydruk, zrób zdjęcie potwierdzenia.
Makieta — Ekran aplikacji biletowej
Makieta — Ekran car‑sharing
Zestaw piktogramów