Spis treści
- 1. Cel ogólny i logika zajęć
- 2. Rezultaty uczenia (wiedza • umiejętności • postawy)
- 3. Parametry organizacyjne
- 4. Mentimeter — pytania (PRE i POST)
- 5. Przebieg szczegółowy (180’)
- 6. Dobre praktyki prowadzenia
- 7. Adaptacje, plan B, warianty
- 8. Ewaluacja i wskaźniki do raportu
- 9. Załączniki do druku (NL1–NL9, NL‑R) + dodatkowe
W sekcji materiałów każda karta ma przycisk „Drukuj” — wydrukujesz tylko wybrany element (z logotypem i dopiskiem UE).
1. Cel ogólny i logika zajęć
Cel
uczestnicy potrafią bezpiecznie wynająć mieszkanie/pokój, sprawdzić ogłoszenie i właściciela, przeczytać i negocjować kluczowe zapisy umowy najmu, wykonać protokół zdawczo‑odbiorczy (z foto‑dokumentacją), rozumieją zasady kaucji, napraw i rozliczeń mediów, oraz znają podstawy rozwiązania umowy/wypowiedzenia. Każdy tworzy Plan 30 dni i listę pytań do właściciela/pośrednika.
Logika
sprawdzanie ogłoszenia → umowa i negocjacje → protokół i kaucja → naprawy/media → zakończenie najmu/wypowiedzenie → plan 30 dni.
Produkty końcowe
1) NL1 — Checklista oględzin i weryfikacji ogłoszenia, 2) NL2 — Umowa najmu: klauzule kluczowe + czerwone flagi, 3) NL3 — Protokół zdawczo‑odbiorczy (tabela), 4) NL4 — Foto‑protokół (lista ujęć + zasady), 5) NL5 — Kaucja i rozliczenia: zasady + oś czasu, 6) NL6 — Naprawy i odpowiedzialność (matryca „kto za co”), 7) NL7 — Rozwiązanie umowy/wypowiedzenie: drzewko + wzory A2–B2, 8) NL8 — Szablony pism do właściciela/administratora (A2–B2), 9) NL9 — Plan 30 dni (3 działania + kontakty), 10) NL‑R — Rubryka oceny umiejętności.
2. Rezultaty uczenia (wiedza • umiejętności • postawy)
Wiedza
rozumie podstawowe typy umów (czas określony/nieokreślony, najem pokoju, podnajem), zna kluczowe klauzule (przedmiot najmu, czynsz/media, kaucja, naprawy, zasady wypowiedzenia), wie po co jest protokół, rozumie różnicę między zwykłą eksploatacją a uszkodzeniem.
Umiejętności
używa NL1 do weryfikacji ogłoszenia i przygotowania oględzin,
sprawdza NL2 (klauzule i czerwone flagi) oraz proponuje kontr‑zapisy,
wypełnia NL3 i NL4 (protokół + zdjęcia),
rozpisuje kaucję i rozliczenia (NL5),
dobiera ścieżkę zakończenia/wypowiedzenia (NL7) i pisze pismo (NL8),
tworzy NL9 — plan 30 dni.
sprawdza NL2 (klauzule i czerwone flagi) oraz proponuje kontr‑zapisy,
wypełnia NL3 i NL4 (protokół + zdjęcia),
rozpisuje kaucję i rozliczenia (NL5),
dobiera ścieżkę zakończenia/wypowiedzenia (NL7) i pisze pismo (NL8),
tworzy NL9 — plan 30 dni.
Postawy
proaktywność, dokumentowanie faktów, szacunek i jasna komunikacja, „najpierw na piśmie”.
3. Parametry organizacyjne
Sala
„podkowa” + 4 stoliki; 2 flipcharty; projektor; timer; karteczki.
Materiały (A4/A3, 1/os.): NL1–NL9, NL‑R; makiety ogłoszeń (fikcyjne), wydruki fragmentów umów (anonimowe), próbki protokołów.
Materiały (A4/A3, 1/os.): NL1–NL9, NL‑R; makiety ogłoszeń (fikcyjne), wydruki fragmentów umów (anonimowe), próbki protokołów.
Ewaluacja
Mentimeter PRE/POST (3 pytania – sekcja 4) + rubryka NL‑R.
4. Mentimeter — pytania (PRE i POST)
„Umiem sprawdzić ogłoszenie i przygotować oględziny mieszkania.”
„Wiem, co musi zawierać umowa najmu i na co uważać (czerwone flagi).”
„Potrafię zrobić protokół z foto‑dokumentacją oraz wiem, jak zakończyć najem.”
5. Przebieg szczegółowy (180’)
0–12’ Otwarcie i zasady (12’)
Cel
bezpieczeństwo i ramy.
Instrukcja
cel warsztatu, produkty; zasady (dobrowolność, poufność, prawo do pauzy, bez danych osobowych). Rozdaj NL1–NL9.
12–22’ Icebreaker „Mój idealny najem” (10’)
Cel
ustalić priorytety.
Instrukcja
każdy zapisuje 3 rzeczy „must have” (np. umowa pisemna, jasne media, foto‑protokół). Zbierz na flipie i pogrupuj: umowa, płatności, komfort/zasady.
22–30’ Mentimeter PRE (8’)
30–62’ MODUŁ 1 — Przed podpisaniem: ogłoszenie, oględziny, weryfikacja (32’)
Cel
bezpiecznie wybrać ofertę.
Materiały
NL1 + makiety ogłoszeń.
Instrukcja
NL1 — checklista: adres/metraż/pomieszczenia; stan instalacji/okien/AGD; umowa i kaucja; media (woda/prąd/gaz/Internet); zasady współzamieszkania; zdjęcia; administrator/wspólnota; śmieci/parking; kopie liczników.
Czerwone flagi
opłaty wyłącznie gotówką bez potwierdzeń; „umowa później”; brak zgody na protokół i zdjęcia; niejasny tytuł do lokalu po stronie oferenta.
Ćwiczenie (12’): stoliki analizują 3 fikcyjne ogłoszenia → zaznacz „OK / PYTANIE / RYZYKO” na NL1 + lista 5 pytań do właściciela.
Ćwiczenie (12’): stoliki analizują 3 fikcyjne ogłoszenia → zaznacz „OK / PYTANIE / RYZYKO” na NL1 + lista 5 pytań do właściciela.
Kryterium
każda grupa ma gotową NL1 i 5 pytań.
62–97’ MODUŁ 2 — Umowa najmu: klauzule i negocjacje (35’)
Cel
rozumieć zapisy i proponować zmiany.
Materiały
NL2 + fragmenty umów.
Instrukcja (mini‑wkład 10’): elementy: strony i dane; opis lokalu; okres najmu; czynsz i media (co wchodzi/rozliczenia); kaucja (wysokość, zwrot, potrącenia); protokół; zasady napraw i odpowiedzialności; podnajem/goście; zwierzęta; wypowiedzenie/rozwiązanie; załączniki.
Negocjacje (10’): przykładowe kontr‑zapisy (np. termin zwrotu kaucji, doprecyzowanie protokółu i liczników, zasady napraw drobnych/awarii).
Ćwiczenie (15’): w parach przeanalizuj fragment umowy i uzupełnij NL2: które zapisy są ok, które wymagają doprecyzowania; wpisz propozycję 1–2 zmian.
Instrukcja (mini‑wkład 10’): elementy: strony i dane; opis lokalu; okres najmu; czynsz i media (co wchodzi/rozliczenia); kaucja (wysokość, zwrot, potrącenia); protokół; zasady napraw i odpowiedzialności; podnajem/goście; zwierzęta; wypowiedzenie/rozwiązanie; załączniki.
Negocjacje (10’): przykładowe kontr‑zapisy (np. termin zwrotu kaucji, doprecyzowanie protokółu i liczników, zasady napraw drobnych/awarii).
Ćwiczenie (15’): w parach przeanalizuj fragment umowy i uzupełnij NL2: które zapisy są ok, które wymagają doprecyzowania; wpisz propozycję 1–2 zmian.
Kryterium
NL2 wypełnione + 1 kontr‑zapis na parę.
97–107’ PRZERWA (10’)
107–137’ MODUŁ 3 — Protokół zdawczo‑odbiorczy + foto‑dokumentacja + kaucja (30’)
Cel
zabezpieczyć start najmu.
Materiały
NL3, NL4, NL5.
Instrukcja
NL3 — protokół: spis wyposażenia/pokoi, stany liczników, klucze/piloty; podpisy obu stron; data/godzina.
NL4 — foto‑protokół: lista ujęć (każdy pokój, narożniki, ściany, okna, AGD, łazienka, liczniki; zdjęcia z datą, blisko i szeroko, kopia w chmurze).
NL5 — kaucja: wysokość/rachunek; oś czasu: wpłata → trwanie najmu → rozliczenie szkód/mediów → zwrot w terminie z umowy; kiedy i na co można potrącić (ogólne).
Ćwiczenie (12’): symulacja odbioru pokoju: w trójkach uzupełnij NL3 + lista zdjęć NL4 dla 1 pomieszczenia; wpisz stany liczników i numer kluczy.
Kryterium
kompletna NL3 + NL4 (lista) i oś czasu NL5.
137–162’ MODUŁ 4 — Naprawy, media i zgłoszenia (25’)
Cel
szybko rozwiązywać problemy i dokumentować.
Materiały
NL6 (matryca), NL8 (pisma).
Instrukcja
NL6 — kto za co: żarówki/uszczelki/syfony → zwykła eksploatacja (często po stronie najemcy); awarie instalacji/AGD stałego → właściciel (zgodnie z umową i przepisami — ogólnie); ZASADA: zgłaszaj pisemnie (e‑mail/SMS) z opisem, datą i zdjęciami.
Media
jak spisywać liczniki i rozliczać okresowo; trzymaj rachunki i potwierdzenia w folderze RRRR‑MM_Mieszkanie.
NL8 — pisma: zgłoszenie awarii; prośba o naprawę w terminie; prośba o rozliczenie kaucji; potwierdzenie przekazania kluczy.
Ćwiczenie (10’): napisz 1 krótkie pismo (A2–B2) „zgłoszenie awarii pralki” według NL8; partner używa checklisty (data, zdjęcia, prośba, termin, kontakt).
Kryterium
poprawne pismo + lista załączników.
162–175’ MODUŁ 5 — Zakończenie najmu/wypowiedzenie (13’)
Cel
wyjść z najmu z dokumentami w porządku.
Materiały
NL7, NL3–NL4 (na wyjście).
Instrukcja
NL7 — drzewko: koniec z umowy/porozumienie; wypowiedzenie z przyczyn określonych w umowie/przepisach (ogólnie); terminy i forma pisemna; przekazanie lokalu (protokół wyjścia + zdjęcia + liczniki + klucze).
Kolejność na wyjście
sprzątanie → zdjęcia „po” → spis liczników → protokół → klucze → pismo ws. zwrotu kaucji (termin i rachunek).
Ćwiczenie (6’): w parach wypełnij krótkie wypowiedzenie/porozumienie (NL7) dla case’u: „kończy się umowa na czas określony”.
Ćwiczenie (6’): w parach wypełnij krótkie wypowiedzenie/porozumienie (NL7) dla case’u: „kończy się umowa na czas określony”.
Kryterium
gotowy szkic NL7.
175–180’ Mentimeter POST + Plan 30 dni (5’)
Cel
domknięcie i wdrożenie.
Instrukcja
te same 3 pytania; na NL9 wpisz 3 kroki/30 dni (np. „stworzę wzór protokołu i listę zdjęć”, „przygotuję pytania do właściciela”, „zrobię folder na rachunki”).
6. Dobre praktyki prowadzenia
Prosty język (A2–B2)
krótkie zdania, piktogramy na kartach; tłumacz terminy.
Neutralność
prowadzący nie jest stroną sporu; odsyła do oficjalnych procedur i pomocy (NGO/instytucje).
Dokumenty
zawsze kopie i potwierdzenia; korespondencja na piśmie; zdjęcia z datą.
Mosty
scen. 24 (mediacje współlokatorskie), 14 (budżet domowy), 15 (cyberbezpieczeństwo dokumentów), 22 (transport — dojazdy), 25 (płatności/kaucja).
7. Adaptacje, plan B, warianty
Bariera językowa
wersje NL2/NL8 z frazami PL↔UA; pary mieszane językowo; piktogramy; słowniczek na końcu kart.
Mała grupa (≤10): więcej czasu 1:1 na analizę umów; symulacja pełnego odbioru mieszkania.
Mniej czasu (120’): M1 20’, M2 30’, M3 25’, M4 25’, M5 20’; NL9 jako praca domowa.
Więcej czasu (+30’): dodaj moduł „najmy krótkoterminowe/pokoje – na co uważać” + „rozliczenie końcowe kaucji – przykłady potrąceń (ogólnie)”.
Mała grupa (≤10): więcej czasu 1:1 na analizę umów; symulacja pełnego odbioru mieszkania.
Mniej czasu (120’): M1 20’, M2 30’, M3 25’, M4 25’, M5 20’; NL9 jako praca domowa.
Więcej czasu (+30’): dodaj moduł „najmy krótkoterminowe/pokoje – na co uważać” + „rozliczenie końcowe kaucji – przykłady potrąceń (ogólnie)”.
8. Ewaluacja i wskaźniki do raportu
Mentimeter PRE/POST — 3 pytania (sekcja 4).
Wytwory
NL1–NL9 (foto/skan).
Rubryka NL‑R (0–2 pkt/kryterium, max 10):
Rubryka NL‑R (0–2 pkt/kryterium, max 10):
NL1 — oględziny i pytania,
NL2 — analiza umowy i kontr‑zapisy,
NL3–NL4 — protokół + foto‑dokumentacja,
NL5–NL6 — kaucja i naprawy,
NL7–NL9 — zakończenie/wypowiedzenie i plan 30 dni.
Interpretacja
0–3 początek; 4–7 solidnie; 8–10 gotowość do działania.
9. Załączniki do druku + dodatkowe materiały
NL1–NL9, NL‑R oraz dodatkowe karty do ćwiczeń (fikcyjne przykłady).
Adres/metrażPiętro/windaPokoje/układOkna/ogrzewanieStan ścian/podłógAGD/sprzętyŁazienka/instalacjeHałas/otoczenieUmowa/kaucjaMedia/opomiarowanieAdministrator/kontaktPytania do właściciela (5).
Co-funded by the European Union
Co-Funded by the European Union. Views and opinions expressed are however those of the author(s) only and do not necessarily reflect those of the European Union or the Foundation for the Development of the Education System (FRSE). Neither the European Union nor FRSE can be held responsible for them.
Klauzule: strony/daneopis lokaluokresczynsz/mediakaucjaprotokółnaprawy/odpowiedzialnośćgoście/zwierzętawypowiedzeniezałączniki
Czerwone flagi
brak protokołu; „umowa po wpłacie”; potrącenia „według uznania”; zakaz zdjęć; niejasne media; klucz bez potwierdzenia.
Co-funded by the European Union
Co-Funded by the European Union. Views and opinions expressed are however those of the author(s) only and do not necessarily reflect those of the European Union or the Foundation for the Development of the Education System (FRSE). Neither the European Union nor FRSE can be held responsible for them.
PomieszczenieWyposażenie/stanLicznik (prąd/gaz/woda)Klucze/piloty (nr/szt.)UwagiPodpisy/ data.
Co-funded by the European Union
Co-Funded by the European Union. Views and opinions expressed are however those of the author(s) only and do not necessarily reflect those of the European Union or the Foundation for the Development of the Education System (FRSE). Neither the European Union nor FRSE can be held responsible for them.
Każdy pokój (kąty/ściany/podłogi/okna)Kuchnia (AGD/blaty/zlew)Łazienka (armatura/odpływy)Balkony/komórkiLiczników z odczytemZbliżenia usterek (z miarką)Zasady: data, kopia w chmurze, nazwy plików RRRR‑MM‑DD_pokójX_01.
Co-funded by the European Union
Co-Funded by the European Union. Views and opinions expressed are however those of the author(s) only and do not necessarily reflect those of the European Union or the Foundation for the Development of the Education System (FRSE). Neither the European Union nor FRSE can be held responsible for them.
Wpłata kaucji → trwanie najmu (zdarzenia: naprawy, zgłoszenia) → wyprowadzenie (sprzątanie/zdjęcia/liczniki) → protokół wyjścia → wniosek o zwrot kaucji (konto, termin) → rozliczenie i zwrot/potrącenia (wg umowy).
Co-funded by the European Union
Co-Funded by the European Union. Views and opinions expressed are however those of the author(s) only and do not necessarily reflect those of the European Union or the Foundation for the Development of the Education System (FRSE). Neither the European Union nor FRSE can be held responsible for them.
Żarówki/uszczelki/syfonyMalowanie drobnych zarysowańAwarie instalacjiAGD stałeOkna/zamekZgłoszenia do administratoraUbezpieczenie mieszkania (jeśli jest).
Co-funded by the European Union
Co-Funded by the European Union. Views and opinions expressed are however those of the author(s) only and do not necessarily reflect those of the European Union or the Foundation for the Development of the Education System (FRSE). Neither the European Union nor FRSE can be held responsible for them.
Drzewko
koniec umowy → porozumienie → wypowiedzenie (forma/termin) → protokół wyjścia → klucze → kaucja.
Wzory
krótkie porozumienie, krótkie wypowiedzenie z datami i podpisami.
Co-funded by the European Union
Co-Funded by the European Union. Views and opinions expressed are however those of the author(s) only and do not necessarily reflect those of the European Union or the Foundation for the Development of the Education System (FRSE). Neither the European Union nor FRSE can be held responsible for them.
Zgłoszenie awariiProśba o naprawę w terminieProśba o rozliczenie mediówWezwanie do zwrotu kaucjiPotwierdzenie przekazania kluczy.
Struktura
nagłówek → opis faktów (data/zdjęcia) → prośba/termin → kontakt → podpis.
Co-funded by the European Union
Co-Funded by the European Union. Views and opinions expressed are however those of the author(s) only and do not necessarily reflect those of the European Union or the Foundation for the Development of the Education System (FRSE). Neither the European Union nor FRSE can be held responsible for them.
Krok 1 (do 7 dni)Krok 2 (do 14 dni)Krok 3 (do 30 dni)Kontakty: właściciel/administrator/NGO/instytucje.
Co-funded by the European Union
Co-Funded by the European Union. Views and opinions expressed are however those of the author(s) only and do not necessarily reflect those of the European Union or the Foundation for the Development of the Education System (FRSE). Neither the European Union nor FRSE can be held responsible for them.
NL1 kompletne
NL2 + kontr‑zapis
NL3–NL4 poprawne
NL5–NL6 realistyczne
NL7–NL9 gotowe do wdrożenia
Interpretacja
0–3 początek; 4–7 solidnie; 8–10 gotowość.
Co-funded by the European Union
Co-Funded by the European Union. Views and opinions expressed are however those of the author(s) only and do not necessarily reflect those of the European Union or the Foundation for the Development of the Education System (FRSE). Neither the European Union nor FRSE can be held responsible for them.
Instrukcja
Przeczytaj ogłoszenia i zaznacz w NL1: OK / PYTANIE / RYZYKO. Dopisz 5 pytań do właściciela.
Ogłoszenie A (OK)
Pokój 12 m², umowa pisemna, kaucja 1x czynsz, protokół + zdjęcia, płatność przelewem, media wg liczników.
Ogłoszenie B (PYTANIE)
Mieszkanie 2‑pok. — „czynsz w cenie”, brak informacji o rozliczeniu prądu i gazu, brak wzmianki o protokole, właściciel prosi o zaliczkę „dla rezerwacji”.
Ogłoszenie C (RYZYKO)
„Tylko gotówka, umowa później”, brak zgody na zdjęcia i protokół, kaucja „do ręki”, brak danych właściciela/pośrednika.
Co-funded by the European Union
Co-Funded by the European Union. Views and opinions expressed are however those of the author(s) only and do not necessarily reflect those of the European Union or the Foundation for the Development of the Education System (FRSE). Neither the European Union nor FRSE can be held responsible for them.
Instrukcja
Zaznacz czerwone flagi i zaproponuj 1–2 kontr‑zapisy (prosty język).
§1 Czynsz i media: Najemca płaci czynsz 2000 PLN oraz „inne opłaty według uznania Wynajmującego”.
§2 Kaucja: Kaucja 3000 PLN. Zwrot „w ciągu 90 dni” bez podania warunków potrąceń.
§3 Protokół: Protokół zdawczo‑odbiorczy „nie jest wymagany”.
§4 Naprawy: „Wszelkie naprawy po stronie Najemcy” (bez rozróżnienia awarii).
§5 Goście: Zakaz gości po 20:00.
§6 Wypowiedzenie: Wynajmujący może wypowiedzieć umowę „w każdej chwili”.
§1 Czynsz i media: Najemca płaci czynsz 2000 PLN oraz „inne opłaty według uznania Wynajmującego”.
§2 Kaucja: Kaucja 3000 PLN. Zwrot „w ciągu 90 dni” bez podania warunków potrąceń.
§3 Protokół: Protokół zdawczo‑odbiorczy „nie jest wymagany”.
§4 Naprawy: „Wszelkie naprawy po stronie Najemcy” (bez rozróżnienia awarii).
§5 Goście: Zakaz gości po 20:00.
§6 Wypowiedzenie: Wynajmujący może wypowiedzieć umowę „w każdej chwili”.
Co-funded by the European Union
Co-Funded by the European Union. Views and opinions expressed are however those of the author(s) only and do not necessarily reflect those of the European Union or the Foundation for the Development of the Education System (FRSE). Neither the European Union nor FRSE can be held responsible for them.
Cel
Ułatwić porządek i dowody „najpierw na piśmie”.
Folder główny
2026_Mieszkanie_[ulica‑nr].
Podfoldery
01_UMOWA • 02_PROTOKÓŁ_START • 03_MEDIA • 04_NAPRAWY • 05_WYPROWADZKA.
Przykładowe nazwy plików
2026-04-01_protokol_start_kuchnia_01.jpg; 2026-04-01_licznik_prad_001.jpg; 2026-04-12_awaria_pralka_mail.pdf; 2026-07-30_protokol_wyjscie_01.jpg.
Co-funded by the European Union
Co-Funded by the European Union. Views and opinions expressed are however those of the author(s) only and do not necessarily reflect those of the European Union or the Foundation for the Development of the Education System (FRSE). Neither the European Union nor FRSE can be held responsible for them.
Sytuacja
W łazience cieknie syfon. Woda kapie na podłogę, ale da się zakręcić wodę. W umowie brak jasnego zapisu.
Zadanie
Ustal, co robisz dziś, co jutro; przygotuj 1 wiadomość do właściciela: fakty + data + zdjęcia + prośba + termin + kontakt.
Wynik
1 pismo wg NL8 + lista 3 zdjęć do NL4.
Co-funded by the European Union
Co-Funded by the European Union. Views and opinions expressed are however those of the author(s) only and do not necessarily reflect those of the European Union or the Foundation for the Development of the Education System (FRSE). Neither the European Union nor FRSE can be held responsible for them.
Sytuacja
Po wyprowadzce właściciel twierdzi, że „ściana do malowania” i potrąca 800 PLN, nie wysyła faktury.
Zadanie
Ustal, jakie dowody zbierasz (zdjęcia „przed/po”, protokół wyjścia, korespondencja). Przygotuj prośbę o rozliczenie: kwoty, podstawy, termin.
Wynik
1 krótka wiadomość + lista dokumentów w folderze.
Co-funded by the European Union
Co-Funded by the European Union. Views and opinions expressed are however those of the author(s) only and do not necessarily reflect those of the European Union or the Foundation for the Development of the Education System (FRSE). Neither the European Union nor FRSE can be held responsible for them.