Spis treści
Założenia: warsztat praktyczny dla osób z barierą językową. Ćwiczymy proste schematy zdań, gotowe frazy i scenki z życia: praca – urząd – zdrowie – szkoła dziecka. Zero „testowania”, dużo mówienia.
1. Cel ogólny i logika zajęć
Cel: uczestnicy używają frazy gotowe + wzorce zdań do typowych sytuacji (telefon, prośba, pytanie, mail) i dostają pakiet kart do samodzielnej praktyki przez 14 dni.
Logika: rozgrzewka wymowy → bank fraz i wzorce → scenki role‑play (praca/urząd/zdrowie/szkoła) → telefon + mail → plan 14 dni.
Produkty końcowe: 1) Karta JP1 – Moje cele językowe (14 dni), 2) JP2 – Bank fraz PL/UA (A2–B1), 3) JP3 – Wzorce zdań (prośba/pytanie/wyjaśnienie), 4) JP4 – Scenki role‑play (praca/urząd/zdrowie/szkoła), 5) JP5 – Telefon: skrypty 30–60 s, 6) JP6 – Mail służbowy (szablon), 7) JP7 – Mini‑gramatyka (teraźniejszy/przeszły + przypadki w praktyce), 8) JP8 – Rubryka J‑LANG (mówienie 0–2 pkt/kryterium).
2. Rezultaty uczenia (A2–B1)
Wiedza: zna 12–15 frazy gotowych i 6 wzorców zdań dla pracy/urzędu/zdrowia/szkoły. Umiejętności:
przeprowadza krótką rozmowę telefoniczną (30–60 s);
formułuje 3 uprzejme prośby i 3 pytania o informacje;
pisze 1 e‑mail według szablonu;
odgrywa 2 scenki (w roli pracownika/klienta/rodzica). Postawy: pewność w prostym języku, prośba o powtórzenie, prawo do nieznajomości słowa.
3. Parametry organizacyjne
Sala: „podkowa” + 4 stoliki; flipchart; projektor (opcjonalnie); timer.
Materiały do druku (A4, po 1/os.): JP1–JP8 + karty ról do JP4/JP5.
Ewaluacja: Mentimeter PRE/POST (3 pytania, sekcja 4) + samoocena w JP1.
Języki pomocnicze: tłumaczenia kluczowych fraz PL↔UA (na JP2/JP3/JP6); dopuszczalne dopiski EN.
4. Mentimeter — pytania (PRE i POST)
„Potrafię zadzwonić w sprawie pracy/urzędu w PL (30–60 s).”
„Umiem poprosić/wyjaśnić prostą sprawę na żywo.”
„Napiszę krótki mail według szablonu.”
5. Przebieg szczegółowy (180’)
0–10’ Otwarcie i zasady
Cel: bezpieczeństwo językowe. Instrukcja: zasady: mów powoli, prosimy o powtórzenie, używamy „pauzy”, każdy ma prawo nie znać słowa. Rozdaj JP1–JP8.
10–20’ Icebreaker „Imię + czasownik”
Cel: rozgrzać aparat mowy i słownictwo. Instrukcja: każdy mówi imię + czasownik (pracuję, uczę się, dzwonię…) i pokazuje gest; grupa powtarza.
20–28’ Mentimeter PRE
28–53’ MODUŁ 1 — Wymowa i frazy uprzejmości (25’)
Cel: ustawić „bezpieczne wejście” do rozmowy. Materiały: JP2 (bank fraz). Instrukcja: powtarzamy na głos w rytmie:
„Dzień dobry / Proszę powtórzyć / Proszę mówić wolniej.”
„Czy mogę prosić o…? / Potrzebuję informacji o… / Dziękuję za pomoc.”
„Nie rozumiem tego słowa. Jak to się pisze?” Ćwiczenie: echo‑drill (cała grupa → pary). Kryterium: każdy powie 6 fraz płynnie.
53–83’ MODUŁ 2 — Wzorce zdań (prośba, pytanie, wyjaśnienie) (30’)
Cel: budować własne zdania „z klocków”. Materiały: JP3 (wzorce), JP7 (mini‑gramatyka). Wzorce (A2–B1):
Prośba o pomoc: „Czy może mi Pan/i pomóc w [rzecz]?”
Pytanie o termin: „Kiedy mogę [czasownik] [rzecz]?”
Wyjaśnianie problemu: „Mam problem z [rzecz]. [Objaw]. Potrzebuję [rozwiązanie].”
Umawianie spotkania: „Chciałbym/Chciałabym umówić wizytę na [dzień/godzina].”
Prośba o dokument: „Proszę o [umowa/potwierdzenie/pasek płacowy] na e‑mail.”
Opis przeszłości: „W Ukrainie pracowałem/am jako [zawód] przez [czas].” Ćwiczenie: uzupełnianie luk → zamiana rzeczownika/czasownika → własne zdania. Kryterium: każdy tworzy min. 6 poprawnych zdań (A2–B1).
83–93’ PRZERWA (10’)
93–133’ MODUŁ 3 — Scenki role‑play (JP4) (40’)
Cel: przełożyć frazy na sytuacje życia. Materiały: JP4 – 4 zestawy scenek + karty ról. Zestawy (po 10’ + 2’ feedback): A) Praca – rozmowa z przełożonym (grafik, urlop, szkolenie BHP). B) Urząd – PESEL/termin (prośba o zapis, dokumenty). C) Zdrowie – wizyta u lekarza rodzinnego (POZ) (objawy, recepta). D) Szkoła – rozmowa z nauczycielem (dziecko, wsparcie językowe). Instrukcja: praca w trójkach (A – klient/pracownik/rodzic, B – urzędnik/lekarz/nauczyciel/przełożony, C – obserwator z rubryką JP8). Po każdej scence zamiana ról. Kryterium: każdy min. raz mówi w roli A lub B; obserwator wypełnia 1 rubrykę JP8.
133–138’ Energizer „1 słowo → 3 zdania” (5’)
Losowe słowo z JP2; w 60 s ułóż 3 zdania w parze.
138–163’ MODUŁ 4 — Telefon i mail (25’)
Cel: bezpieczna komunikacja zdalna. Materiały: JP5 (skrypty telefoniczne), JP6 (szablon maila). Telefon 12’: trening w parach:
Start: „Dzień dobry, tu [imię i nazwisko]. Dzwonię w sprawie [krótko]. Czy mogę zadać dwa pytania?”
Prośby: „Czy może mi Pan/i powiedzieć…?”, „Proszę powtórzyć adres.”
Domknięcie: „Dziękuję, wyślę mail.” Mail 13’: JP6 szablon (PL/UA podpowiedzi):
Temat: Sprawa + data
Zwrot: Szanowna Pani/Szanowny Panie,
Treść 3 akapity: cel → szczegóły → prośba/termin
Zakończenie: Z poważaniem, [imię nazwisko], [tel.] Kryterium: każdy wykona 1 rozmowę (30–60 s) + napisze szkic maila.
163–175’ MODUŁ 5 — Plan 14 dni (12’)
Cel: utrwalić nawyk nauki. Materiały: JP1. Instrukcja: wpisz 3 sytuacje, w których zastosujesz język (np. zadzwonię do poradni, poproszę o pasek płacowy, umówię spotkanie w szkole). Zaznacz dni 1–14 (co 2 dni 10 min). Kryterium: plan z 7 małymi krokami.
175–180’ Mentimeter POST + deklaracja „mój telefon w 48 h” (5’)
Cel: domknięcie i sprawczość. Instrukcja: POST (te same 3 pytania); każdy wskazuje jedną osobę/miejsce, do którego zadzwoni w 48 h.
6. Dobre praktyki prowadzenia
Tempo i prostota: mów wolniej; krótkie zdania; powtarzanie; zapisuj frazy na flipcharcie.
Wspieranie wymowy: metronom/klaskanie; zaznacz akcent; powtórki w parach.
Bezpieczeństwo: zachęcaj do używania „Nie rozumiem, proszę powtórzyć.”
Mosty do innych scenariuszy: dialog i mediacje (scen. 03), praca w PL (scen. 09), formalności (scen. 11).
7. Adaptacje, plan B, warianty
Poziom A1+/mocna bariera: więcej powtórek, obrazki/piktogramy, mniejsze scenki (2 zdania), tłumaczenia UA na kartach.
Poziom B1+: dodaj element „dlaczego tak uważam” i „krótki opis zadania w pracy”.
Bez telefonów: symulacja rozmów „przez stół” + nagrywanie głosem prowadzącego.
Mniej czasu (120’): M1 15’, M2 20’, M3 30’, M4 20’; M5 w wersji domowej.
8. Ewaluacja i wskaźniki do raportu
Mentimeter PRE/POST – 3 pytania (sekcja 4).
Wytwory: JP1–JP7 + 1 szkic maila.
Rubryka JP8: minimum 2 osoby/triada ocenione (mówienie).
Frekwencja i zgody: lista obecności, zgody na zdjęcia wytworów.
Materiały do druku
Każdy element poniżej ma własny przycisk Drukuj (wydrukuje tylko tę kartę).
Moje cele językowe (14 dni)
Wpisz 3 sytuacje, w których zastosujesz język polski w najbliższych 14 dniach (np. telefon do poradni, prośba o dokument w pracy, spotkanie w szkole dziecka).
- Situacja 1: ______________________________
- Situacja 2: ______________________________
- Situacja 3: ______________________________
Zaplanuj 7 „małych kroków” (co 2 dni po ok. 10 min). Zaznacz, kiedy ćwiczysz:
| Dzień | Ćwiczę 10 min | Co ćwiczę? (fraza / rozmowa / mail) |
|---|---|---|
| 1 | ☐ | ______________________________ |
| 2 | ☐ | ______________________________ |
| 3 | ☐ | ______________________________ |
| 4 | ☐ | ______________________________ |
| 5 | ☐ | ______________________________ |
| 6 | ☐ | ______________________________ |
| 7 | ☐ | ______________________________ |
| 8 | ☐ | ______________________________ |
| 9 | ☐ | ______________________________ |
| 10 | ☐ | ______________________________ |
| 11 | ☐ | ______________________________ |
| 12 | ☐ | ______________________________ |
| 13 | ☐ | ______________________________ |
| 14 | ☐ | ______________________________ |
Wskazówka: wybierz 1 telefon, 1 mail i 1 rozmowę „na żywo” w ciągu 14 dni.
Wejście do rozmowy:
- PL: Dzień dobry. Nazywam się …
- UA: Доброго дня. Мене звати …
- Prośba:
- PL: Czy może mi Pan/i pomóc w …? / Potrzebuję informacji o …
- UA: Чи могли б Ви допомогти з …? / Мені потрібна інформація про …
- Tempo i zrozumienie:
- PL: Proszę mówić wolniej / powtórzyć.
- UA: Будь ласка, говоріть повільніше / повторіть.
- Sprawy w pracy:
- PL: Proszę o grafik na przyszły tydzień. / Czy mogę wziąć urlop w …?
- UA: Прошу графік на наступний тиждень. / Чи можу я взяти відпустку в …?
- Urząd/termin:
- PL: Chciał(a)bym umówić wizytę w sprawie … na …
- UA: Я хотів/хотіла б записатися на прийом щодо … на …
- Zdrowie:
- PL: Mam ból … od … dni. Proszę o receptę / skierowanie.
- UA: У мене біль … протягом … днів. Прошу рецепт / направлення.
- Szkoła:
- PL: Chciał(a)bym porozmawiać o wsparciu językowym dla mojego dziecka.
- UA: Хотів/хотіла б поговорити про мовну підтримку для моєї дитини.
Czy mogę prosić o [rzecz] dla [kogo] na [dzień]?
Potrzebuję informacji: [pytanie].
Mam problem z [rzecz]: [objaw]. Proszę o [rozwiązanie].
Dzwonię w sprawie [temat]. Czy mogę zadać dwa pytania?
Pracowałem/am jako [zawód] przez [czas] w [miejsce].
Proszę wysłać [dokument] na adres [e‑mail].
- A1 – Praca/grafik: poproś o zmianę grafiku (podaj powód, zaproponuj termin).
- A2 – Praca/urlop: poproś o 2 dni urlopu (wskaż daty, zapytaj o zasady).
- B1 – Urząd/PESEL: umów termin, zapytaj o dokumenty.
- B2 – Urząd/potwierdzenie: poproś o potwierdzenie na e‑mail.
- C1 – Zdrowie: opisz objawy (3 fakty), zapytaj o receptę.
- C2 – Zdrowie/termin: przełóż wizytę.
- D1 – Szkoła: umów spotkanie z nauczycielem, zapytaj o wsparcie językowe.
- D2 – Szkoła/wycieczka: zapytaj o koszt i zgodę.
Skrypt ogólny:
Dzień dobry, tu [Imię Nazwisko].
Dzwonię w sprawie [temat].
Czy mogę zadać dwa pytania?
[pytanie 1] / [pytanie 2]
Proszę powtórzyć adres/e‑mail/godzinę.
Dziękuję, do widzenia.
- Temat: [Sprawa] – [data]
- Zwrot: Szanowna Pani/Szanowny Panie,
- A1 Cel: Piszę w sprawie … (UA‑hint: Пишу щодо …)
- A2 Szczegóły: Potrzebuję … / Proszę o … (UA‑hint: Потрібно … / Прошу …)
- A3 Prośba/Termin: Czy mogę prosić o … do [data]?
- Zakończenie: Z poważaniem, [Imię Nazwisko], [tel.]
Czas teraźniejszy/przeszły: „pracuję / pracowałam(em)”, „potrzebuję / potrzebowałam(em)”.
Przypadki użyteczne: biernik po „proszę o [co?]”, miejscownik „w [czym?] w urzędzie”, dopełniacz „nie mam [czego?] paszportu”.
Wymowa (akcent): zaznacz sylabę; ćwicz na JP2.
Zrozumiałość (tempo, wymowa)
Frazy gotowe (użycie 3+)
Wzorce zdań (poprawne 3+)
Asertywność (prośba o powtórzenie)
Cel komunikacyjny (osiągnięty)
Interpretacja: 0–3 początek; 4–7 solidnie; 8–10 pewnie.