BNB4UR • Scenariusz 03 Pakiet BNB4UR • Grupa: 18–30 lat • 180 minut • 15–20 osób • Język: polski • Format: stacjonarny

Scenariusz 03 — Dialog i mediacje: jak rozmawiać mimo różnic

Pakiet BNB4UR • Grupa: 18–30 lat • 180 minut • 15–20 osób • Język: polski • Format: stacjonarny

180 minut 15–20 osób Grupa: 18–30 lat Format: stacjonarny

Materiały (interaktywne + do druku)

Poniższe karty odtwarzają załączniki D1–D5, rubrykę D‑KOM oraz plakat „Kodeks dialogu grupy”. Każdy element możesz wypełnić i wydrukować.

1. Streszczenie celu i logika zajęć

Cel ogólny: uczestnicy uczą się rozpoznawać „wyzwalacze” w rozmowach międzykulturowych, stosować komunikat JA i 3‑krokową deeskalację, a następnie ćwiczą krótkie mikromediacje w bezpiecznych warunkach.
Logika: doświadczenie na case’ach (H10) → uporządkowanie narzędzi (komunikat JA, parafraza, 3 kroki) → praktyka w rolach (mikromediacje) → uzgodnienie zasad dialogu w grupie.
Produkty końcowe: 1) Karta D1 „Mapa różnic i wyzwalaczy”, 2) Karta D2 „Komunikat JA – szablon”, 3) Karta D3 „Scenki i role – notatki”, 4) Karta D5 „Plan trudnej rozmowy”, 5) plakat „Kodeks dialogu grupy”.

2. Rezultaty uczenia (wiedza • umiejętności • postawy)

Wiedza: odróżnia fakt od interpretacji/opinii; zna strukturę komunikatu JA i 3 kroki deeskalacji („Zauważ – Nazwij wpływ – Zaproponuj/Poproś”).
Umiejętności: stosuje parafrazę i pytania otwarte, formułuje komunikat JA w konflikcie niskiej intensywności, prowadzi mikromediację w triadzie (rola mediatora, A i B).
Postawy: szacunek, ciekawość wobec różnic, odpowiedzialność za język i emocje, gotowość do pauzy.

3. Parametry organizacyjne

Sala: „podkowa” + 4 stoliki; 1 flipchart + markery; projektor.

Materiały do druku (A4, po 1/os.):

Karta D1 — Mapa różnic i wyzwalaczy

Karta D2 — Komunikat JA (szablon)

Karta D3 — Scenki i role (notatki z treningu)

Karta D4 — 3 kroki deeskalacji (ściąga)

Karta D5 — Plan trudnej rozmowy (przed rozmową / w trakcie / po)

Rubryka D‑KOM — Feedback komunikacyjny (0–2 pkt/kryterium)

Papier A3 do plakatu „Kodeks dialogu grupy”

Narzędzia ewaluacji: Mentimeter PRE/POST (skala 1–5): pytania z sekcji 4.

4. Mentimeter — pytania (PRE i POST)

Wskazówka: pokaż na koniec zestawienie PRE vs POST i zapytaj o 1 konkretną sytuację, w której zastosują narzędzie.

Pytania (skala 1–5)

  1. „Potrafię prowadzić spokojny dialog mimo różnicy zdań.”
  2. „Znam strukturę komunikatu JA i umiem ją użyć.”
  3. „Wiem, jak deeskalować napięcie w 3 krokach.”

5. Przebieg szczegółowy (180’)

0–15’Otwarcie i zasady bezpieczeństwa

Cel: poczucie bezpieczeństwa; zgoda na dobrowolność i pauzę.
Instrukcja: przedstaw cel i logikę zajęć; ustal zasady: „mówimy z JA”, „pauza, gdy trudne”, „poufność”; zapisz na flipcharcie.
Materiały: slajd „Cel i plan”, flipchart „Zasady”.

15–25’Icebreaker „Punkty wspólne bez słów”

Cel: rozluźnić atmosferę bez presji językowej.
Forma: w milczeniu poruszamy się po sali; prowadzący pokazuje kartki z kategoriami (muzyka, jedzenie, pora dnia). Uczestnicy tworzą małe grupy „do mnie podobni”. Krótka refleksja: co było łatwe/trudne bez słów?

25–35’Mentimeter PRE

Cel: punkt odniesienia.
Instrukcja: 3 pytania (sekcja 4); zapisz średnie.

35–65’MODUŁ 1 — Case międzykulturowy + „fakt vs interpretacja” (30’)

Cel: odróżnić fakt od interpretacji i nazwać wyzwalacze.
Materiały: Karta D1 (Mapa różnic i wyzwalaczy), marker, krótki case H10 „Yevhen – dialog międzykulturowy”(różnica w zwyczajach, np. punktualność, forma grzecznościowa, żart).
Instrukcja:

Praca w zespołach (12’): przeczytajcie case. Podzielcie wypowiedzi na FAKTY (co da się nagrać kamerą) i INTERPRETACJE (opinie, osądy).

Wyzwalacze (8’): wypiszcie 3 sytuacje, które „podnoszą temperaturę rozmowy”.

Mini‑refleksja (5’): co pomaga zauważyć, że „to moja interpretacja”?

Podsumowanie (5’): zbierz 3–4 przykłady na flipcharcie.

Kryteria sukcesu: zespół potrafi nazwać min. 3 fakty i 3 interpretacje; wskazać 2 wyzwalacze.

65–75’Mikro‑narzędzie: komunikat JA + parafraza (10’)

Cel: poznać i przećwiczyć strukturę.
Materiały: Karta D2 (szablon) + Karta D4 (ściąga).
Struktura komunikatu JA (na slajdzie):
„Gdy widzę/słyszę [FAKT], czuję [EMOCJA], bo [POTRZEBA/WARTOŚĆ]. Proszę o [KONKRETNA PROŚBA].”
Ćwiczenie szybkie (w parach): każdy tworzy 1 komunikat JA do case’u; partner robi parafrazę („Słyszę, że… czy dobrze rozumiem, że…?”).

75–85’PRZERWA (10’)
85–115’MODUŁ 2 — 3 kroki deeskalacji (30’)

Cel: zautomatyzować prosty algorytm postępowania.
Materiały: Karta D4 (3 kroki), przykładowe scenki (z Karty D3).
3 kroki deeskalacji (omówienie + mini‑pokaz):

Zauważ (opisz fakt, zatrzymaj eskalację; np. „Zaczynamy mówić jednocześnie”).

Nazwij wpływ (krótko o skutku; np. „To utrudnia mi zrozumienie”).

Zaproponuj/Poproś (konkretny krok; np. „Proszę, mówmy po kolei / zróbmy 2 min ciszy na notatki”).
Ćwiczenie stolikowe (20’): w 3 mini‑scenkach wybierz właściwe reakcje i zapisz wersję 3‑krokową.
Kontrola poprawności (5’): zespoły wymieniają kartki, sprawdzają wg Rubryki D‑KOM.

Kryteria sukcesu: każdy zespół tworzy 3 poprawne sekwencje 3‑krokowe; język konkretny, bez ocen.

115–125’Energizer „Echo imię + gest” (10’)

Krótki ruchowy reset: każdy mówi imię + pokazuje gest; grupa powtarza; tempo rośnie.

125–160’MODUŁ 3 — Mikromediacje w triadach (35’)

Cel: przełożyć narzędzia na realną rozmowę.
Forma: triady: Mediator – Osoba A – Osoba B; 3 rundy po 10’ + 5’ podsumowanie.
Materiały: Karta D3 (role i scenki), Rubryka D‑KOM (do feedbacku).
Instrukcja szczegółowa:

Runda 1 (10’): Mediator praktykuje: ustawienie rozmowy, parafraza, pilnowanie 3 kroków.

Runda 2 (10’): zmiana ról; scenka 2 (np. żart o akcencie).

Runda 3 (10’): zmiana ról; scenka 3 (np. spóźnianie się vs punktualność).

Feedback (5’): według Rubryki D‑KOM: 1) Parafraza/aktywne słuchanie, 2) Komunikat JA, 3) 3 kroki deeskalacji, 4) Szacunek/ramy rozmowy.
Wskazówki trenerskie: przypominaj o pauzie; pilnuj czasu; nie rozstrzygamy „kto ma rację”, ćwiczymy proces.

Kryteria sukcesu: każda osoba min. raz w roli mediatora; widoczny użytek z narzędzi; notatki z wnioskami na Karcie D3.

160–172’Plakat „Kodeks dialogu grupy” (12’)

Cel: zamknąć warsztat wspólnymi zasadami do użycia na kolejnych zajęciach.
Instrukcja: zespoły zapisują po 2 zasady; łączymy na plakacie A3 (np. „mówimy z JA”, „pauza zamiast podnoszenia głosu”, „szanujemy akcent i poziom języka”, „sprawdzamy fakty”).
Produkt: gotowy plakat do fotografii i ponownego użycia.

172–180’Mentimeter POST + mały krok (8’)

Cel: ocena wzrostu i deklaracja zastosowania.
Instrukcja: te same 3 pytania; każdy dopisuje na Karcie D5 „kiedy i z kim przeprowadzę krótką rozmowę wg 3 kroków”. Zbierz deklaracje do zdjęcia.

6. Dobre praktyki prowadzenia

Bezpieczne tempo: reaguj na napięcie, proponuj pauzę/wodę/krótką przerwę.

Język prosty i inkluzywny: unikaj żargonu; tłumacz pojęcia (fakt vs interpretacja).

Neutralność prowadzącego: moderuj proces, nie oceniaj stron.

Modelowanie postaw: sam używaj komunikatu JA i parafrazy.

7. Adaptacje, plan B, warianty

Bariera językowa: karty z piktogramami; dopuszczalne hasła po ukraińsku/rosyjsku + szybkie tłumaczenie; więcej przykładów „do powtórzenia”.

Mniej czasu (120’): skróć M1 do 20’, M2 do 20’, M3 do 25’; zachowaj plakat Kodeks.

Więcej czasu (+30’): nagrywanie krótkich fragmentów mediacji telefonami i analiza w parach (co zadziałało?).

8. Ewaluacja i wskaźniki do raportu

Mentimeter PRE/POST (3 pytania z sekcji 4).

Wytwory: Karty D1–D5, plakat „Kodeks dialogu”.

Obserwacja trenerska: Rubryka D‑KOM dla 2–3 osób/triady.

Frekwencja i zgody: lista obecności, zgody na zdjęcia wytworów.

9. Załączniki do druku (treści gotowe)

Załączniki do druku są dostępne w sekcji „Materiały (do druku)” powyżej. Kliknij, aby przejść do wybranego materiału:

11. Lista kontrolna trenera (przed/po)

Przed: druk kart D1–D5 i rubryk; slajdy (cel/plan, komunikat JA, 3 kroki); przygotowany Mentimeter; timer.
Po: zdjęcia plakatu Kodeks, skany kart, zapis wyników Mentimeter, lista „małych kroków” z Karty D5.