BNB4UR • Scenariusz 02 Pakiet BNB4UR • Grupa: 18–30 lat • 180 minut • 15–20 osób • Język: polski • Format: stacjonarny

Scenariusz 02 — Budżet obywatelski i wolontariat lokalny: od pomysłu do 60‑sekundowego pitchu

Pakiet BNB4UR • Grupa: 18–30 lat • 180 minut • 15–20 osób • Język: polski • Format: stacjonarny

180 minut 15–20 osób Grupa: 18–30 lat Format: stacjonarny

Materiały (interaktywne + do druku)

Poniższe formularze odtwarzają karty z załączników oraz uzupełniają „Mapę wsparcia” i rubrykę oceny pitchu. Każdy blok możesz wypełnić i wydrukować.

1. Streszczenie celu i logika zajęć

Cel ogólny: uczestnicy poznają prostą ścieżkę angażowania się lokalnie (budżet obywatelski/NGO/wolontariat) i projektują mikro‑projekt społeczny gotowy do przedstawienia w 60‑sekundowym pitchu.
Logika: diagnoza potrzeb → projektowanie rozwiązania → plan wdrożenia (wolontariat + budżet) → pitch i wybór priorytetów.
Produkty końcowe: 1) Canvas mikro‑projektu (1 strona), 2) zgrubny budżet i plan wolontariatu, 3) pitch 60 s, 4) lista kontaktów do NGO/instytucji (Mapa wsparcia).

Uwaga: pracujemy na symulacji budżetu obywatelskiego (regulaminy różnią się między miastami). Skupiamy się na logice: problem → rozwiązanie → wdrożenie → wpływ.

2. Rezultaty uczenia (wiedza • umiejętności • postawy)

Wiedza

  • rozumie różnice między: budżet obywatelski (BO), grant/em dotacyjny, wolontariat;
  • zna podstawowe elementy opisu projektu: problem, odbiorcy, cel, działania, rezultaty, wskaźniki, ryzyka, partnerzy.

Umiejętności

  • formułuje problem i odbiorców (persony), cel w standardzie SMART;
  • planuje działania i odpowiedzialności (role wolontariuszy), proste kosztorysowanie (kategorie kosztów, zasięg);
  • przygotowuje pitch 60 s (problem → rozwiązanie → komu pomaga → co potrzebne → efekt).
  • Postawy: sprawczość, współpraca, otwartość na różnorodność, etyka wolontariatu.

3. Parametry organizacyjne

Sala: układ „podkowa” + 3–4 stoliki (4–5 os.), 1 flipchart + markery, projektor; naklejki‑kropki; zegar/timer.

Materiały do druku (A4, po 1/os.):

Karta P1 — Canvas mikro‑projektu

Karta P2 — Budżet i zasoby (zgrubny kosztorys)

Karta P3 — Role wolontariuszy i harmonogram 30 dni

Karta P4 — Wskaźniki i wpływ

Karta 1 — Mapa wsparcia (osoby/NGO/online)

Rubryka PITCH P1 — Ocena 60 s (dla jury/peer)

Narzędzia ewaluacji: Mentimeter (pre/post, skala 1–5): Pyt. 1–3 poniżej.

4. Mentimeter — pytania (PRE i POST)

Wskazówka: przy POST dopytaj: „Co dziś wdrożysz w 7 dni?” — zapis na marginesie Karty P3.

Pytania (skala 1–5)

  1. „Potrafię opisać problem lokalny i jego odbiorców (persony).”
  2. „Wiem, z jakich elementów składa się mikro‑projekt (cel, działania, budżet, wolontariat).”
  3. „Znam przynajmniej jedną ścieżkę zaangażowania (BO/NGO/wolontariat) i kontakt do wsparcia.”

5. Przebieg szczegółowy (180’)

0–15’Otwarcie i ramy

Cel modułu: bezpieczeństwo, jasność celu i produktów.
Co ma się wydarzyć: uczestnicy znają plan i zasady (dobrowolność, poufność, prawo do pauzy, życzliwość).
Instrukcja: przedstaw temat, pokaż produkty końcowe (Canvas, budżet, pitch), rozdaj zestawy kart.
Materiały: Slajd „Plan i cele”, karty P1–P4, 1 i rubryka PITCH P1.

15–25’Icebreaker „Mapa zasobów dzielnicy”

Cel: aktywować wiedzę o okolicy i istniejących zasobach.
Forma: praca w zespołach przy stolikach.
Instrukcja: narysujcie szkic waszej okolicy (ulice/instytucje/NGO, miejsca spotkań). Zaznaczcie 3 miejsca, gdzie można coś zrobić za darmo (biblioteka, park, dom kultury).
Efekt: gotowa lista miejsc/sal na działania + pierwsze partnerstwa.
Powiązanie z historiami: H6 „Petro – kontakty” (sieć uczelnia/NGO), H8 „Nadia – samotna mama” (potrzeby opieki nad dziećmi w trakcie wydarzeń).

25–35’Mentimeter PRE

Cel: punkt odniesienia.
Instrukcja: 3 pytania (sekcja 4), skala 1–5, pokaż średnie.

35–60’MODUŁ 1 — Diagnoza potrzeb i persony (25’)

Cel modułu: nazwać realny problem i osobę/ grupę docelową.
Forma: praca stolikowa (4–5 os.).
Materiały: Karta P1 (sekcje A–C: Problem, Odbiorcy, Cel wstępny).
Instrukcja szczegółowa:

Problem (10’): każdy zespół wybiera 1 problem z listy lub własny (np. bariera językowa A0–A1; brak towarzystwa/przyjaźni; orientacja miejska; opieka dla dzieci singielek; eco‑oszczędności; bezpieczeństwo cyfrowe; „buddy” do urzędów).

Persony (8’): opiszcie 1–2 odbiorców („kto?” wiek, sytuacja, przeszkody, potrzeby).

Cel wstępny (7’): w 1 zdaniu sformułujcie co się zmieni po działaniu (próba SMART).
Kryteria sukcesu: problem konkretny, nie ogólnikowy; persona opisana konkretem; cel nie jest działaniem (np. nie „zrobimy warsztat”, ale „X osób przełamie barierę i…”).

60–75’MODUŁ 1B — Drzewo problemów → rozwiązania (15’)

Cel: przejść od problemu do przyczyn i pomysłów.
Instrukcja: narysujcie mini „drzewo”:

Skutki (co się dzieje teraz?),

Problem rdzeniowy,

Przyczyny (3–5),

Obok wypiszcie rozwiązania (po 1 na przyczynę).
Efekt: lista kandydatów działań do Canvasa (sekcja D).

75–85’PRZERWA (10’)
85–120’MODUŁ 2 — Projektowanie: Canvas mikro‑projektu (35’)

Cel modułu: wypełnić Karta P1 (Canvas) sekcje D–I i przygotować zarys budżetu/zasobów.
Materiały: Karta P1 (pełna), Karta P2 (Budżet i zasoby), Karta P3 (Role i harmonogram), Karta P4 (Wskaźniki).
Instrukcja szczegółowa:

D. Działania (10’): wybierzcie 2–3 działania maks., każde z krótkim opisem (co? gdzie? dla kogo? ile osób?).

E. Partnerzy i zasoby (5’): wypiszcie 2–3 partnerów (np. biblioteka, NGO KIS, uczelnia), miejsca i rzeczy (sala, rzutnik).

F. Ryzyka i plan B (5’): np. niska frekwencja → „buddy + telefoniczne przypomnienia”; bariera językowa → wersja obrazkowa, tłumacze‑wolontariusze.

G. Budżet (zgrubny) (8’): na symulowany limit 5 000 zł wskażcie kategorie: materiały, usługi, wynajem, promocja; zaznaczcie co można mieć dzięki wolontariatowi/partnerom zamiast wydatku.

H. Wskaźniki (3’): wybierzcie 2–3 mierzalne (np. liczba uczestników, % osób deklarujących „czuję się pewniej”, liczba par „buddy”).

I. Dostępność i inkluzywność (4’): uproszczony język, opieka do dzieci (partnerstwo), dostępność miejsca, godziny przyjazne pracującym.

Kryteria sukcesu: spójność Problem → Działania → Wskaźniki, realność budżetu, uwzględnienie wolontariuszy/partnerów.

120–130’Energizer „Windy Pitch” (10’)

Cel: przygotować się do mówienia krótko i konkretnie.
Instrukcja: w parach ćwiczcie 30 s opisu projektu, zamiana ról po 5 min; notujcie 1 mocną frazę.

130–160’MODUŁ 3 — Pitch 60 s + wybór priorytetów (30’)

Cel modułu: nauczyć się przedstawiać projekt i zebrać informację zwrotną.
Materiały: Rubryka PITCH P1 (dla jury/każdego), kropki do głosowania, timer.
Instrukcja:

Każdy zespół ma 60 sekund na pitch:

Problem i dla kogo;

Co zrobimy (2–3 działania);

Co potrzebne (budżet/partnerzy/wolontariusze);

Jaki efekt i jak go zmierzymy.

Reszta zespołów (i trener) ocenia wg rubryki (0–2 pkt/kryterium).

Dot‑voting (3 min): każdy uczestnik ma 2 kropki na projekty z największym wpływem i wykonalnością.

Omówienie (5’): co było jasne, co wzmocnić?
Kryteria sukcesu: jasność, spójność, realizm, wpływ, podstawy budżetu.

160–170’Mentimeter POST + refleksja (10’)

Cel: domknięcie procesu i ocena wzrostu.
Instrukcja: te same 3 pytania co na początku + otwarte „Jaki najbliższy krok zrobisz w 7 dni?”.
Dokumentacja: zdjęcie wyników, zebrane karty P1–P4.

170–180’Zamknięcie i „mały krok” (10’)

Cel: przekuć plan w działanie.
Instrukcja: na Karcie P3 wpisz termin pierwszego kontaktu do partnera/NGO lub publikacji wydarzenia. Zróbcie zdjęcie „małych kroków” (dowód do raportu).

6. Dobre praktyki prowadzenia

Od konkretu do teorii: najpierw potrzeby i persony, dopiero potem nazwy typów projektów.

Mało działań, ale dobre: max 2–3 działania w projekcie — łatwiej zrealizować.

Uwzględnij historie: H6 Petro (sieć kontaktów) ⇒ partnerzy; H8 Nadia (opieka nad dzieckiem) ⇒ dostępność.

Etyka wolontariatu: wolontariat to nie „darmowa praca wiecznie”, tylko sensowne role, szkolenie, opieka i podziękowania/certyfikaty.

7. Adaptacje, plan B, warianty

Bariera językowa: piktogramy, przykładowe gotowe frazy do pitchu; pary mieszane językowo.

Brak rzutnika: wydrukuj mini‑slajdy i rozdaj do stolików.

Mniej czasu (120’): skróć M1 do 20’, M2 do 25’, zostaw pełne 25’ na pitch.

Więcej czasu (+30’): dodaj „plan komunikacji” (post w socialach, grafika w Canvie) i próbkę posta.

8. Ewaluacja i wskaźniki do raportu

Mentimeter PRE/POST — 3 pytania (sekcja 4).

Wytwory: Karty P1–P4 (scan/foto), oceny z Rubryki PITCH P1, lista „małych kroków”.

Frekwencja i zgody: lista obecności, zgody na fotografię wytworów.

9. Załączniki do druku (treści gotowe)

11. Lista kontrolna trenera (przed/po)

Przed: wydruk kart P1–P4, 1, rubryki PITCH P1; przygotowany Mentimeter; naklejki‑kropki; timer.
Po: zdjęcia Canvasków, zebrane rubryki ocen, zapis rezultatów Mentimeter, lista „małych kroków” (do follow‑up).